Máy CNC là một trong những công nghệ gia công chính xác và được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay. Chúng loại bỏ lỗi của con người bằng cách dựa vào các chương trình máy tính như mã G và mã M để chế tạo các bộ phận.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ trình bày những kiến ​​thức cơ bản về mã G và mã M trong gia công CNC. Bạn sẽ có đủ thông tin để tạo các chương trình gia công đơn giản để chế tạo các bộ phận của mình.
 

G-Code và M-Code là hai hệ thống ngôn ngữ lập trình tiêu chuẩn dùng để giao tiếp và điều khiển máy CNC (Computer Numerical Control) thực hiện các thao tác gia công cơ khí.

G-Code (Geometric Code - Mã hình học) chịu trách nhiệm điều khiển chuyển động hình học, quỹ đạo và vị trí của dụng cụ cắt (dao) trong không gian. G-code cho máy biết đi đến đâu, đi bằng cách nào và với tốc độ bao nhiêu.

M-Code (Miscellaneous Code - Mã phụ trợ) chịu trách nhiệm điều khiển các chức năng phụ trợ và trạng thái cơ học của máy CNC không trực tiếp tạo ra đường đi của dao. M-code quản lý hệ thống hỗ trợ gia công.
 

G-Code còn được gọi là mã hình học, điều khiển chuyển động của máy. Ví dụ, nó có thể hướng máy di chuyển theo một đường thẳng hoặc một cung tròn. Một lệnh mã G thường được viết ở định dạng chữ và số, bắt đầu bằng “G” và theo sau là một số có hai chữ số (ví dụ: G00).

Ngược lại, M-Code kiểm soát máy hoặc các chức năng khác của máy CNC, chẳng hạn như quay trục chính, và thông báo cho các công cụ khi nào hoạt động hoặc ngừng hoạt động. Mã M cũng được viết ở định dạng chữ và số, bắt đầu bằng “M” và theo sau là hai chữ số.

Các lệnh G-code và M-code hoạt động cùng nhau để tạo ra phần mong muốn của bạn. Trong các phần sau, chúng tôi sẽ trình bày một số lệnh mã G và M mà bạn nên biết.
 

 

Dưới đây là liệt kê một số lệnh mã G tiêu chuẩn và chức năng của chúng:

Các lệnh mã G tiêu chuẩn này được theo sau bởi một vị trí hình học, thường được xác định bằng cách sử dụng hệ tọa độ Cartesian. Vì vậy,  giả sử bạn muốn di chuyển nhanh máy đến vị trí tọa độ (X = -100, Y = -50, Z = 35) mà không cần cắt bất kỳ vật liệu nào. Bạn có thể sử dụng lệnh định vị nhanh G00 để đạt được điều này bằng cách viết G00X-100.Y-50.Z35.
 

Như chúng ta đã đề cập trước đó, M-code điều khiển các chức năng của máy gia công CNC. Dưới đây trình bày một số lệnh mã M thông dụng và chức năng của chúng.

Xem xét ví dụ trước, giả sử bạn muốn trục quay của mình bắt đầu quay ngay sau khi máy của bạn được đặt tại (X = -100, Y = -50, Z = 35). Bạn có thể chỉ cần thêm lệnh trục chính M03 bằng cách viết G00X-100.Y-50.Z35M03. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng bạn cũng cần chỉ định tốc độ mà bạn muốn trục quay của mình.

Để thực hiện điều này, bạn cần hiểu một số lệnh lập trình CNC bổ sung không bắt đầu bằng các bảng chữ cái “G” và “M.”
 

 

Ngoài ra còn tồn tại một số lệnh bổ sung hữu ích cho lập trình CNC. Ví dụ, lệnh F - cho phép bạn điều khiển tốc độ máy di chuyển. Tương tự như vậy, lệnh “ T ” cho máy biết sử dụng công cụ nào để đạt được hoạt động cắt mong muốn. Lệnh S cho phép bạn chỉ định tốc độ trục chính.

Để giúp hiểu rõ hơn về cách triển khai các lệnh bổ sung này, hãy xem xét một tình huống mà bạn đang muốn di chuyển máy CNC đến vị trí tọa độ (X = -100, Y = -50, Z = 35) theo đường thẳng và tại tốc độ nạp 25cm mỗi phút. Bạn có thể sử dụng lệnh G01 (hoặc di chuyển nguồn cấp dữ liệu tuyến tính) để đạt được điều này bằng cách viết G01X-100.Y-50.Z35.F25.

Tương tự, giả sử bạn muốn trục quay của mình quay theo chiều kim đồng hồ với tốc độ 3000 vòng / phút. Để đạt được điều này, bạn có thể thực hiện lệnh M03 (bắt đầu di chuyển trục chính) và lệnh S (tốc độ trục chính) bằng cách viết G00X-100.Y-50.Z35M03S3000. Hãy nhớ rằng quá trình quay trục chính này chỉ bắt đầu sau khi đặt máy phay CNC tại (X = -100, Y = -50, Z = 35).
 

Bây giờ bạn đã hiểu cơ bản về lập trình CNC sử dụng mã G và mã M, bạn có thể tiến hành gia công bất kỳ chi tiết nào bằng cách sử dụng gia công CNC phải không? Sai! Sự thành công của dự án gia công của bạn chủ yếu phụ thuộc vào các loại máy móc gia công và thợ gia công có trình độ chuyên môn cao. 

Cơ khí Intech là nhà cung cấp dịch vụ gia công CNC hàng đầu tại Việt Nam. Chúng tôi có một đội ngũ thợ gia công, lập trình viên và kỹ sư CNC giàu kinh nghiệm có khả năng xem xét mô hình CAD 3D của bạn và chế tạo các bộ phận của bạn một cách chính xác thông qua lập trình và gia công CNC.

Bài viết liên quan: